Page 163 - Demo

Protesta t%u00eb qytetar%u00ebve amerikan%u00eb kund%u00ebr luft%u00ebs n%u00eb Vietnam4Fjalimi i Martin Luter Kingut gjat%u00eb marshimit t%u00eb madh, Uashington 19633b%u00ebri p%u00ebrpjekje p%u00ebr uljen e tensioneve me Bashkimin Sovjetik, e njohur si detant%u00eb, por edhe iu p%u00ebrgjigj me vendosm%u00ebri p%u00ebrpjekjeve sovjetike p%u00ebr shtrirjen e influenc%u00ebs s%u00eb tyre, si%u00e7 ishte shembulli i kriz%u00ebs kubane m%u00eb 1962. Kjo periudh%u00eb sh%u00ebnon edhe fillimin e nd%u00ebrhyrjes amerikane n%u00eb Vietnam. Kenedi miratoi disa programe p%u00ebr ndihm%u00ebn ndaj vendeve t%u00eb varfra n%u00eb Amerik%u00ebn Latine, por edhe n%u00eb Afrik%u00eb e Azi. N%u00eb k%u00ebt%u00eb kuad%u00ebr u krijua edhe %u201cKorpusi i Paqes%u201d me t%u00eb rinj vullnetar%u00eb. Ai u vra m%u00eb 22 n%u00ebntor 1963, n%u00eb Dallas t%u00eb Teksas. Pas vrasjes s%u00eb Kenedit, vendin e tij e zuri z%u00ebvend%u00ebspresidenti Lindon Xhonson (Lindon Johnson). Ai shpalli programin e quajtur %u201cShoq%u00ebria e Madhe%u201d. Ky program bazohej n%u00eb rritjen e mir%u00ebqenies, zhdukjen e varf%u00ebris%u00eb dhe mund%u00ebsit%u00eb e barabarta p%u00ebr t%u00eb gjith%u00eb. Shoq%u00ebria amerikane %u00ebsht%u00eb karakterizuar gjithnj%u00eb nga nj%u00eb diversitet i gjer%u00eb social, kulturor, fetar dhe etnik. N%u00eb vitet %u201960, u intensifikua shum%u00eb l%u00ebvizja kund%u00ebr diskriminimit racial n%u00eb SHBA, q%u00eb kulmin e arriti m%u00eb 1963, me nj%u00eb marshim t%u00eb madh, t%u00eb udh%u00ebhequr nga Martin Luter Kingu, n%u00eb Uashington. Gjithashtu, mor%u00ebn hov edhe l%u00ebvizjet rinore dhe feministe, si protest%u00eb ndaj autoritarizmit dhe konformizmit t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb amerikane. Si rezultat i k%u00ebtyre l%u00ebvizjeve, u miratuan akte t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme ligjore, si Akti p%u00ebr t%u00eb Drejtat Civile (1964) dhe Akti p%u00ebr t%u00eb Drejt%u00ebn e Vot%u00ebs (1965). K%u00ebto zhvillime tregojn%u00eb rolin e qytetar%u00ebve n%u00eb forcimin e demokracis%u00eb dhe respektimin e diversitetit.Xhonsoni zgjeroi nd%u00ebrhyrjen amerikane n%u00eb Vietnam, gj%u00eb q%u00eb u kund%u00ebrshtua me vendosm%u00ebri nga opinioni publik amerikan.Zgjedhjet e vitit 1968 soll%u00ebn republikanin Ri%u00e7ard Nikson (Richard Nixon) si president. Ai zbatoi politika konservatore n%u00eb fush%u00ebn ekonomike dhe sociale. Niksoni realizoi nj%u00eb t%u00ebrheqje graduale nga Vietnami, q%u00eb zgjati deri n%u00eb mars 1973. Ai arriti q%u00eb t%u00eb p%u00ebrmir%u00ebsonte ndjesh%u00ebm marr%u00ebdh%u00ebniet me Kin%u00ebn. Ky president mbahet mend p%u00ebr skandalin Watergate, q%u00eb shkaktoi edhe dor%u00ebheqjen e tij.Pas periudh%u00ebs s%u00eb Xherald Fordit (Gerald Ford) dhe Xhimi Karterit (Jimmy Carter), presidenc%u00ebn e mori republikani Ronald Regan (Ronald Reagan). Nga Regani te KlintoniVitet '80 me Reganin karakterizohen nga nj%u00eb kurs neokonservator, q%u00eb synonte t%u00eb mb%u00ebshteste vlerat e individit, t%u00eb nism%u00ebs s%u00eb lir%u00eb dhe t%u00eb demokracis%u00eb. N%u00ebp%u00ebrmjet politikave t%u00eb uljes s%u00eb taksave dhe inflacionit, liberalizimit t%u00eb tregtis%u00eb, u krijuan rreth 13 milion%u00eb vende pune. Nga ana tjet%u00ebr, ai zgjeroi deficitin e bilancit publik, sidomos p%u00ebr shkak t%u00eb rritjes s%u00eb shpenzimeve p%u00ebr armatime.N%u00eb politik%u00ebn e jashtme, administrata Regan ndoqi nj%u00eb kurs t%u00eb vendosur kund%u00ebr BSs%u00eb duke intensifikuar gar%u00ebn e armatimeve dhe duke e shtrir%u00eb at%u00eb edhe n%u00eb kozmos, n%u00ebp%u00ebrmjet programit %u201cLufta e Yjeve%u201d. Nj%u00ebkoh%u00ebsisht u zhvilluan bisedime p%u00ebr %u00e7armatim mes SHBA-s%u00eb dhe BS-s%u00eb synuan pak%u00ebsimin e arm%u00ebve b%u00ebrthamore.Pas Reganit, n%u00eb pushtet vazhdoi t%u00eb ishte Partia Republikane me Xhorxh Bush (George Bush). N%u00eb k%u00ebt%u00eb periudh%u00eb, qeveria amerikane mb%u00ebshteti vendosjen e qeverive demokratike n%u00eb vendet e Evrop%u00ebs Lindore q%u00eb %u00e7oi edhe n%u00eb shp%u00ebrb%u00ebrjen e %u201ckampit socialist%u201d.N%u00eb vitin 1992, president i SHBA-s%u00eb u zgjodh demokrati Bill Klinton si president, 1992, i cili erdhi n%u00eb pushtet me moton %u201cNjer%u00ebzit jan%u00eb t%u00eb par%u00ebt%u201d. Presidenca e Klintonit karakterizohet si periudha m%u00eb e gjat%u00eb e rritjes ekonomike n%u00eb historin%u00eb e SHBA-s%u00eb. Ai reduktoi deficitin e bilancit publik, duke e kthyera t%u00eb n%u00eb surplus p%u00ebr Fjalorhippie %u2013 p%u00ebrfaq%u00ebson nj%u00eb person n%u00eb vitet %u201960, me paraqitje jokonvencionale, q%u00eb refuzon p%u00ebrgjith%u00ebsisht normat e pranuara n%u00eb shoq%u00ebri.161